Bồn chứa LPG là gì? Vì sao LPG cần bồn chứa chuyên dụng?

LPG là nhiên liệu phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro cháy nổ nếu lưu trữ không đúng cách. Do đặc tính dễ bay hơi và cần duy trì áp suất cao, LPG bắt buộc phải được chứa trong bồn chứa chuyên dụng đáp ứng các yêu cầu an toàn nghiêm ngặt. Bài viết dưới đây của NSRP sẽ giúp bạn hiểu rõ bồn chứa LPG là gì, vì sao LPG cần bồn chứa riêng, cấu tạo cơ bản và các quy chuẩn kỹ thuật liên quan.

1. Bồn chứa LPG là gì? 

Bồn chứa LPG là thiết bị chuyên dụng dùng để lưu trữ khí dầu mỏ hóa lỏng (Liquefied Petroleum Gas – LPG), một hỗn hợp các khí hydrocacbon như propane và butane, được sử dụng phổ biến làm nhiên liệu trong công nghiệp, nông nghiệp và thương mại.

LPG được hóa lỏng ở áp suất cao để thuận tiện cho việc vận chuyển và tồn trữ, vì vậy bồn chứa LPG được thiết kế với kết cấu chịu áp và độ kín cao nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng.

Bồn chứa LPG là thiết bị chuyên dụng dùng để lưu trữ khí dầu mỏ hóa lỏng

2. Vì sao khí LPG cần có bồn chứa chuyên dụng?

Khí dầu mỏ hóa lỏng LPG là chất dễ cháy, dễ bay hơi và có khả năng giãn nở rất lớn khi thoát ra môi trường không khí. Ở điều kiện thường, LPG tồn tại ở trạng thái khí; để thuận tiện cho lưu trữ và vận chuyển, LPG phải được hóa lỏng bằng cách nén ở áp suất cao và duy trì điều kiện nhiệt độ, áp suất ổn định. Chính vì đặc tính này, LPG không thể được chứa trong các thiết bị thông thường mà bắt buộc phải sử dụng bồn chứa chuyên dụng.

Bồn chứa LPG được thiết kế với kết cấu chịu áp lực cao, độ kín tuyệt đối và vật liệu phù hợp, giúp duy trì trạng thái hóa lỏng của LPG trong suốt quá trình lưu trữ và sử dụng. Ngoài ra, bồn còn được trang bị các bộ phận an toàn như van an toàn, van ngắt, đồng hồ áp suất… nhằm kiểm soát rủi ro trong quá trình vận hành.

Nếu LPG không được lưu trữ trong bồn chứa chuyên dụng, khí có thể nhanh chóng bay hơi, rò rỉ ra môi trường, gây ra nhiều nguy cơ nghiêm trọng như:

• Nguy cơ cháy nổ cao khi LPG tiếp xúc với tia lửa hoặc nguồn nhiệt.
• Nguy cơ ngạt khí trong không gian kín do LPG chiếm chỗ oxy.
• Bỏng lạnh nghiêm trọng khi tiếp xúc trực tiếp với LPG ở trạng thái hóa lỏng.
• Mất an toàn trong vận chuyển và sử dụng, đặc biệt tại các cơ sở sản xuất, khu dân cư hoặc nhà máy công nghiệp.

Bồn chứa LPG được thiết kế với kết cấu chịu áp lực cao, độ kín tuyệt đối, đảm bảo an toàn trong quá trình vận chuyển LPG

Do đó, việc sử dụng bồn chứa LPG chuyên dụng là yêu cầu bắt buộc, không chỉ để đảm bảo hiệu quả lưu trữ và cung cấp nhiên liệu liên tục, mà còn nhằm đảm bảo an toàn cho con người, thiết bị và môi trường trong suốt vòng đời sử dụng LPG.

3. Cấu tạo của bồn chứa LPG

Bồn chứa LPG là thiết bị chịu áp lực cao nên thường được chế tạo từ các vật liệu có độ bền cơ học và khả năng chống ăn mòn tốt như thép không gỉ SUS304, SUS201, SUS316, thép CT3, SS400, thép đen hoặc thép trắng. Tùy theo dung tích, điều kiện lắp đặt và mục đích sử dụng, bồn chứa LPG được thiết kế với cấu tạo phù hợp nhằm đảm bảo an toàn và độ bền lâu dài.

Về cơ bản, bồn chứa LPG gồm 4 bộ phận chính:

• Thân bồn: Thường có dạng hình trụ tròn, là bộ phận chịu áp lực chính. Thân bồn được thiết kế nhiều lớp, gồm lớp vỏ kim loại bên ngoài, lớp chân không hoặc lớp cách nhiệt ở giữa và lớp vỏ chứa LPG bên trong. Cấu trúc này giúp hạn chế trao đổi nhiệt, giảm hiện tượng LPG giãn nở khi nhiệt độ môi trường tăng cao.
• Nắp bồn: Có thể được thiết kế dạng phẳng, dạng chỏm cầu hoặc dạng nón. Hình dạng nắp bồn giúp tăng khả năng chịu áp lực, đồng thời phân bố đều ứng suất trong quá trình bồn vận hành.
• Đáy bồn: Có hình dáng và kết cấu tương tự nắp bồn, đảm bảo khả năng chịu lực và ổn định kết cấu tổng thể của bồn chứa.
• Chân bồn: Được thiết kế dạng chân tròn hoặc chân chữ L, có nhiệm vụ nâng đỡ toàn bộ bồn chứa LPG, giúp bồn cố định chắc chắn trên nền móng và đảm bảo an toàn khi lắp đặt, vận hành.

Cấu tạo của bồn chứa LPG gồm 4 bộ phận chính

Ngoài các bộ phận kết cấu chính, bồn chứa LPG còn được trang bị hệ thống van và thiết bị an toàn nhằm kiểm soát áp suất, nhiệt độ và tình trạng vận hành, bao gồm:

• Van an toàn và van chặn
• Cảm biến áp suất, cảm biến nhiệt
• Đồng hồ đo áp suất và đồng hồ đo nhiệt độ
• Cảm biến trọng lượng
• Mặt bích, kính thăm
• Hệ thống gia nhiệt
• Động cơ khuấy điều khiển qua biến tần (đối với một số bồn chuyên dụng)

Các thiết bị này giúp giảm áp khi cần thiết, phát hiện sớm sự cố và đảm bảo bồn chứa LPG vận hành an toàn, ổn định trong suốt quá trình sử dụng.

4. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về bồn chứa khí dầu mỏ hóa lỏng

Hiện nay, bồn chứa khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) tại Việt Nam phải tuân thủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02:2020/BCT – Quy chuẩn về an toàn bồn chứa LPG, do Bộ Công Thương ban hành theo Thông tư số 32/2020/TT-BCT.

QCVN 02:2020/BCT quy định các yêu cầu kỹ thuật và an toàn bắt buộc đối với bồn chứa LPG cố định có dung tích từ 0,15 m³ trở lên, bao gồm toàn bộ vòng đời của bồn chứa như: thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, lắp đặt, sử dụng, bảo dưỡng, kiểm tra, thử nghiệm và kiểm định.

Quy chuẩn này áp dụng cho các loại bồn chứa LPG đặt nổi, bồn chứa đặt chìm và bồn chứa đắp đất, đồng thời đưa ra các yêu cầu cụ thể về:

• Áp suất và nhiệt độ thiết kế
• Vật liệu chế tạo bồn
• Trang bị van và thiết bị an toàn
• Khoảng cách an toàn khi lắp đặt
• Yêu cầu phòng cháy chữa cháy, an toàn điện
• Quy trình vận hành, bảo dưỡng và kiểm định định kỳ

Việc tuân thủ QCVN 02:2020/BCT là điều kiện bắt buộc nhằm đảm bảo an toàn cho con người, công trình và môi trường, đồng thời hạn chế tối đa các rủi ro cháy nổ trong quá trình lưu trữ và sử dụng LPG.

Bồn chứa LPG không chỉ là thiết bị lưu trữ thông thường mà là thiết bị áp lực chuyên dụng, được thiết kế và chế tạo theo các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt để kiểm soát rủi ro cháy nổ trong quá trình sử dụng LPG. Hy vọng bài viết này của NSRP đã giúp bạn hiểu rõ hơn về bồn chứa LPG, qua đó góp phần nâng cao nhận thức và đảm bảo an toàn trong quá trình lưu trữ, vận hành và sử dụng LPG.